Circulaire economie is gewoonweg economie

10

Nederland 100% circulair in 2050, dat is de ambitie! Maar wat betekent dit voor het bedrijfsleven? Een hype, strengere regelgeving, een theoretische belofte of biedt het daadwerkelijk economische kansen? Het Dordtse bedrijf Cirkellab is overtuigd van het laatste: “Nee, het is zeker nog geen gemeengoed, maar meer en meer ervaren we bij bedrijven dat een net iets andere blik business oplevert.”

Put your records on and on…   

“Aan de ene kant zijn we al langere tijd circulair bezig”, vertelt Thirza Monster, één van de eigenaren van Cirkellab. “Denk bijvoorbeeld aan een lied als Knockin’ On Heaven’s Door. Het origineel is van Bob Dylan uit ’73. Inmiddels hebben vele (on)bekende bands, zangers en zangeressen – waarvan de versie van Guns N’ Roses één van de bekendste is – dit lied opnieuw uit de kast gehaald, er telkens net een andere draai aan gegeven én er aan verdiend. Bovendien is een lied an sich een dienst, het bezit geen grondstoffen, bij uitstek circulair! Aan de andere kant is er nog heel wat voor nodig om te komen tot een circulaire economie. We denken niet circulair. Één van de bekendste voorbeelden van een ‘lineair’ ontwerp is het theezakje, met theebladeren in een synthetisch zakje, met een papieren label, een touwtje en metalen nietje. In welke afvalbak je dat ook gooit: het is pas biologisch of technisch her te gebruiken als je eerst alles van elkaar scheidt…. Daarnaast is één van de grootste uitdagingen het sluiten van meerdere kringlopen met meerdere materiaalstromen, dé kern van een circulaire economie. Dat kun je als bedrijf nooit alleen. Jij kunt als bedrijf wellicht iets gebruiken ofwel ‘mijnen’ van een ander bedrijf en andersom. Daarvoor is (cross-sectorale) ketensamenwerking essentieel. Dit betekent echter dat bedrijven afhankelijk van elkaar worden in hun verdienmodel en vergt daarmee lange termijn denken. Niet meer streven om je eigen stukje van de taart groter te maken, maar streven om met elkaar de gehele taart groter te maken.”

Waar doet het pijn?

“Denk eens aan een spijkerbroek. Een modeproduct waarvan de technische levensduur bij lange na niet wordt benut, reparaties zelden plaatsvinden en nog te veel bruikbare spijkerbroeken in de verbrandingsoven terechtkomen. Hoe zorg je ervoor dat de waarde van zo’n product vergroot wordt? Het Nederlandse bedrijf Mudjeans doet dat op succesvolle wijze. Als klant koop je bij hen geen spijkerbroek, maar sluit je een abonnement af. Wil je je broek niet meer, dan stuur je ‘m terug of ruil je ‘m in voor een nieuwe. De broeken zelf krijgen ofwel een tweede leven als ‘vintage’ of worden weer als grondstof gebruikt voor een nieuwe spijkerbroek.” Cirkellab kijkt – net zoals bij het voorbeeld van de spijkerbroek – in eerste instantie naar het grootste ‘waardeverlies’ binnen een bedrijf om dit vervolgens om te zetten in nieuwe businesskansen. “Bij het grootste pijnpunt zit dikwijls de grootste behoefte bij een bedrijf om dit anders, efficiënter, beter of leuker te organiseren.” Met hun Cirkelscan maken zij inzichtelijk wat er in- en uitgaat bij een bedrijf in elk stukje van de levenscyclus om erachter te komen waar er de meeste ‘verspilling’ plaatsvindt, zowel economisch als ecologisch. Dat wordt vervolgens vertaald  naar concrete oplossingen gericht op diverse waarden, inclusief een businesscase. “Wij voeren deze scan – indien gewenst – niet voor niks op ‘no cure no pay’-basis uit, omdat we écht overtuigd zijn van de economische kansen”, aldus Jeroen Put, mede-eigenaar van Cirkellab. “Ook wij worden soms nog verrast door de mogelijkheden die we tegenkomen. Met het bieden van de juiste handvaten komen we samen met de medewerkers geregeld tot tientallen diverse oplossingen zoals het 3D printen van metalen, een ‘no waste’ gedragscampagne en het uitwisselen van bouwcapaciteit met andere, lokale bedrijven.”

Van het gebruik van regenwater voor schoonmaakmiddelen tot aan modulaire scheepsinstallaties 

We staan nog aan het begin van een circulaire economie, maar Cirkellab ziet volop uiteenlopende haakjes bij het bedrijfsleven, ook in deze regio. Of dit nu gedreven is vanuit efficiency, innovatie of marktbehoefte. Zo heeft ze de financiële en technische haalbaarheid onderzocht voor Oriënza, een innovatief bedrijf uit Papen-
drecht om van regenwater zogenaamd ‘demiwater’ te maken, te gebruiken als grondstof voor hun reinigings- en onderhoudsmiddelen. “Hun klanten vragen steeds meer naar duurzame oplossingen. Tegelijkertijd heeft deze scan het inzicht gegeven dat het economisch gewoonweg slim is om dit toe te gaan passen. Het regenwater gaat anders ‘verloren’, is milieuvriendelijker ten opzichte van geproduceerd demiwater én zij hoeven er niet voor te betalen. Een échte win-win situatie!”

Ook heeft Cirkellab verschillende maritieme spelers begeleid bij het ontwikkelen van nieuwe, circulaire businessproposities waar mooie samenwerkingsverbanden vanuit een klant-leveranciers perspectief uit zijn ontstaan. Zoals bij een casus rondom modulaire scheepsinstallaties als een baggerinstallatie. “We ontdekten dat een businessmodel gericht op te leveren diensten, het zogenaamde ‘prestatiemodel’, leidt tot meer innovatie, een grotere efficiëntie, een hogere kwaliteit én een lange termijn klantrelatie.”

Meer informatie via www.cirkellab.nl en info@cirkellab.nl.

Deel dit artikel: